Start

Parkeerplaats (voor ongeveer 10 à 15 auto's) bij fietswegwijzer 17192, Postcode 2645 BK, Ackerdijkseweg, Delfgauw (op de grens met Pijnacker).

Legenda

RA: Rechtsaf; LA: Linksaf; RD: Rechtdoor.

Routebeschrijving

01 Bij fietswegwijzer 17192 RA richting Ackerdijkse Plassen. Bij bord doodlopende weg LA en met de bocht mee naar rechts.

Ackerdijkse Plassen

Geen resultaat van grootscheepse, systematische verveningen, deze Ackerdijkse Plassen, maar van veenwinning bij stukjes en beetjes. Zo ontstond een afwisselend patroon van kleine waterpartijen, eilandjes en moerasbosschages. Een gebied dat liefdevol gekoesterd wordt door eigenaar Vogelbescherming, een gebied rijk aan water en zangvogels, met als paradepaardjes een blauwereigerkolonie en broedende ooievaars. Langs de plassen en door de gelijknamige polder markeert het bochtige water van de Oude Leede de loop van een vroegere veenstroom, die op zijn beurt teruggaat op een oude getijdenkreek die in verbinding staat met het oude kreken- en geulenstelsel dat in Delfland zo’n duidelijk stempel op landschap en nederzettingpatroon heeft gedrukt.

02 Pal voor de snelweg LA, Rijksstraatweg. Bij manege Prinsenstad schuin LA/RD richting Zwethheul. RA onder snelweg door, direct weer rechts en LA fietspad. Aan het eind LA. U komt door het dorpje Zweth, Delftweg. Steeds RD Delftweg vervolgen, verderop langs Landgoed De Tempel (links).

De Tempel

Eveneens rijk aan vogels is Landgoed De Tempel, een kleinood ingeklemd tussen de loeidrukke A13 en de Delftse Schie. De naam gaat terug op de voormalige buitenplaats van de familie Van Oldebarneveld (jawel, van de raadspensionaris), iets ten noorden van de latere Tempel gelegen. Het huidige landgoed bestaat uit een kleine baroktuin uit de vroege 18e eeuw met twee kaarsrechte zichtassen, innig door een intiem landschapspark met slingerpaadjes en charmante gietijzeren brugjes. Rijk aan vogels is De Tempel inderdaad, met voor deze omgeving bijzondere soorten als groene specht, holenduif en boomvalk. Rijk aan zoogdieren ook, met allerhande (vleer)muizensoorten en kleine roofdieren als wezel en hermelijn. De Tempel is eigendom ven de gemeente Rotterdam. In huis en bijgebouwen worden ex-verslaafden voorbereid op terugkeer in de samenleving. Het bijbehorende park wordt beheerd door de Vereniging voor Natuur- en Milieubescherming Noordrand Rotterdam en is alleen op zater-, zon- en feestdagen voor wandelaars (verboden te fietsen!) toegankelijk.

03 Bij RK-kerk in Overschie LA, Zestienhovensekade.

Het Gat bij Overschie

Bij Overschie zit er een ‘gat’ in de Landscheiding en wel op het punt waar de in de 14e eeuw gegraven Rotterdamse Schie aftakt van de Delftse Schie. Over dit punt is in de loop der eeuwen de nodige ruzie geweest tussen de beide hoogheemraadschappen – Delfland was het een doorn in het oog dat het aantal Schielandse polders via de Rotterdamse Schie uitwaterden op Delfland.

Charmant halflandelijk is het oude dorp Overschie, gebouwd in een ruime bocht van de Schie, ingeklemd tussen oude en nieuwe industrieën aan de noordrand van Rotterdam. Bij de aftakking van de Rotterdamse Schie staat de RK-kerk, een treffend voorbeeld van Waterstaats-classicisme uit de eerste helft van de 19e eeuw, en het oude veerhuis. Hopelijk wordt het veer hier nog eens in ere hersteld – aan de overkant loopt een schitterend oud jaagpad.

04 Onder de snelweg door, op de driesprong links meebuigen over brug en direct RA, fietspad langs water. Op splitsing van paden rechts aanhouden. Nu het eerste brede asfaltpad LA. Op kruising met Terletweg LA. RA fietspad langs Van der Duijn van Maasdamweg. Bij wegwijzer 4178 RA, Overschiese Kleiweg. LA, DwarsKleiweg, onder snelweg door, richting Berkel en Rodenrijs, Kleiweg. Na de bocht bij bushalte Robert Owenstraat schuin LA. LA, Korte Kleiweg. RD Frobenstraat in, RA en LA drukke verkeersweg over en RA. Na viaduct Melanctonweg direct RA oversteken en RD fietspad op. Einde LA Erasmussingel. Einde weg Ringdijk oversteken LA en direct RA, Schiebroekseweg, RA Emmalaan, LA Stadhouderslaan, RA Johan de Witlaan, RD Straatweg oversteken, Hillegondastraat, LA Rechter Rottekade, richting Rotte Meren. Berg en Broekse brug over (dit is niet de brug over de Rotte) en rechts aanhouden, Prinsenmolenpad.

Prinsemolen

De Rotte, een bescheiden veenriviertje dat een wereldhaven zijn naam gaf, thans een kwetsbare groene corridor in een gebied waar de stad steeds verder oprukt. Vanaf de late Middeleeuwen werd het land aan weerszijden van de Rotte uitgeveend. Grote plassen ontstonden, die in de eeuwen daarop goeddeels weer werden drooggelegd. Van de vele molens die hier voor droge voeten zorgden, zijn er nog maar weinig over – de Prinsemolen behoort tot de laatste zeven der Mohicanen. Een grondzeiler uit 1948, in 1966 uit de vaart genomen.

Foto: Klik hier voor website Vereniging de Hollandse Molen

05 Fietspad gaat om de molen heen en komt uit op een ander fietspad. Hier RA en direct LA, ophaalbrugje over en RA, Boterdorpse Verlaat.

Boterdorpse Verlaat Bergsche Voorplas

Een vleug onvervalste landelijkheid aan de stadsrand, dit buurtschap, gelegen aan een sluisje met de oer-Hollandse naam Boterdorpse Verlaat. De Bergsche Voor- en Achterplas, de droogmakingsdans ontsprongen, herinneren aan het verveningsbedrijf.

06 De weg heet verderop Terbregse Rechter Rottekade.

Korenmolen De Vier Winden

Een hoogopgaande stellingmolen uit de 18e eeuw, tot in de jaren ’60 van de 20e eeuw in bedrijf geweest voor ons dagelijks brood. Nu een nostalgisch winkeltje met alles voor het bakken van brood e.d.

07 Voorrangsweg oversteken en de weg met een bocht naar links volgen, nog steeds Terbregse Rechter Rottekade. Bij fiets-wegwijzer 7232/1 *) LA, Branddreef. Weg oversteken en RA over het fietspad en even verder op Y-splitsing het linker fietspad aanhouden.

*) Van hieruit heeft u de mogelijkheid om de route te verlengen met ca 10 km, door niet LA maar RD en rond de prachtige oevers van het plassengebied ‘Rottemeren’ te fietsen tot u weer hier op dit punt uitkomt om de route te vervolgen.

Lage en Hoge Bergse Bos

Twee generaties recreatieterreinen. Het oudste is het Lage Bergse Bos, waar struweel en bomen al aardig tot wasdom zijn gekomen. Het Hoge Bergse Bos, nog wat kaal hier en daar, is volop toegesneden op moderne recreatiebehoeften. Zo is er de klimrots Monte Cervino, gecomprimeerd naar de hoekige vormen van het uiterste topje van de Matterhorn. Zo is er een forse skihelling, een rolskiparcours en het buitensportcentrum Tiekamp/Tiekano (kanoverhuur voor tochten op de waterpartijen in het bos en op de Rotte en Rottemeren).

08 Bij manege Hilligersberg RA, fietspad richting KC Rotterdam. Einde fietspad RD omhoog en LA fietspad langs verkeersweg, Bergweg Zuid. Bij fietswegwijzer 7447/1 RA oversteken, fietspad richting Berkel en Rodenrijs. Aan het eind links en kruising RA oversteken. Aan de overkant fietspad naar rechts vervolgen en even verder LA, Wildersekade. Na het HSL viaduct RA fietspad richting Berkel en Rodenrijs centrum.

Landscheiding tussen Delfland en Schieland

Dit fietspad loopt over de aloude waterstaatkundige grens tussen de in de middeleeuwen ontstane hoogheemraadschappen Delfland en Schieland. Op de fiets is de oude landscheiding hele stukken als dijk of lage dijk nog duidelijk herkenbaar, nu geflankeerd door de HSL.

09 Bij rotonde RD, Raadhuislaan volgen. Kerksingel. Hier komt u langs de Ned.Herv. kerk uit 1772. RA, ds. Van Koetsveldstraat. Over brugje LA, Berkelseweg. Rotonde RD en direct RA richting Bleiswijk. 1e fietspad LA, einde Fietspad RA, Oostersingel. LA, Planetenweg. Einde weg RA en direct LA, Meerweg. Einde weg RA en direct LA viaduct onderdoor.

Groenblauwe Slinger

Een uiterst kritische zone in de ruimtelijke ordening van Zuid-Holland, dit punt. De Groenblauwe Slinger is gedacht als groene corridor tussen natuur en landschap in Midden-Delfland en het Groene Hart. Hij slingert zich tussen Pijnacker en Berkel door, gaat ten westen van Zoetermeer naar Zoeterwoude. Een gang voor planten, dieren en groene recreanten als wandelaars en fietsers. Hier tussen de kassen en nieuwbouw van Pijnacker, Berkel en Zoetermeer is de slinger op zijn smalst en kwetsbaarst, ondermeer in de even verder naar het noordoosten gelegen Voorafsche Polder met zijn even grillig als boeiend patroon van uitgeveend land en oud bovenland. Eén blik op de kaart leert dat dit patroon direct verband houdt met de bodem: het zeggeveen werd voor verturving uitgebaggerd, de zandig-kleiige ruggen van oude getijdenkreken bleven gespaard. Bij voorkeur op die ruggen heeft zich nu de glastuinbouw genesteld, de lager gelegen uitgeveende delen zouden zich goed lenen voor de inrichting van een gecombineerde natte en droge groene verbindingszone.

10 Links aanhouden, spoor over, Polderweg. Op driesprong RD. Weg wordt halfverhard en heet Boezemweg.

Bergboezem

Een extra waterreservoir voor natte tijden, deze bergboezem – want de capaciteit van de molens van vroeger lag natuurlijk veel lager dan die van de gemalen van nu. Aan het begin zien we de schuiven waarmee na opening het water de langgerekte kuip van de boezem ingelaten kan worden. Een deel van de boezem gaat terug op een natuurlijk veenmeertje, het Westmeer, dat in verbinding stond met veenstromen Leede en Zweth. Rond het Westmeer werd in de 19e eeuw het land uitgeveend, waardoor ondermeer Molenplas en Oude Leesche plas ontstonden, die in het midden van de eeuw samen met het Westmeer drooggelegd werden om als bergboezem te dienen. Die bestemming is natuurlijk ook de reden dat we in deze langgerekte ovalen badkuip van gras en sloten geen enkele boerderij tegenkomen.

11 Aan het eind RA. Na 50 meter LA brug over, Zwethkade. (stukje lopen) langs het gemaal, u kunt zowel rechts als links langs het water lopen. (wanneer u links van het water gaat komt u over de schutsluis. Heel mooi, maar pas op met kleine kinderen.)

De Schutsluis

Het voorheen houten verlaat uit de 17e eeuw is in 1860 vervangen. De schutsluis vormt de verbinding tussen de Berkelse Zweth en de Rodenrijsche vaart. Vanwege het voor Zuid-Holland unieke karakter staat de schutsluis sinds 1979 op de monumentenlijst en is in 1992 gerestaureerd. Vroeger werd deze vaarroute veel gebruikt als aan en afvoerroute voor de land en tuinbouw in omliggende polders.

12 Bij de ophaalbrug richting Ackerdijkse plassen. Rechts van u ziet u watermolen “De Valk” (helaas niet geopend voor bezichtiging).

Molen De Valk

Molen De Valk, vroeger de Bovenmolen geheten, is de enige overgebleven molen van de 7 welke Berkel rijk was. In 1772 gebouwd voor de droogmaking van de Noordpolder, Westpolder en de Zuidpolder van Berkel. De drooglegging werd in 1776 voltooid. Omstreeks 1927 werd deze laatste molen stilgezet.

13 Einde route bij fietswegwijzer 17192.